فرهنگ سازمان و تاثیر آن بر عملکرد رفتار شهروندی
فرهنگ سازمان و تاثیر آن بر
عملکرد رفتار شهروندی
در طی سال های اخیر تحقیقات بسیار زیادی در رابطه با افزایش عملکرد و
بازدهی کارکنان سازمانها صورت گرفته است و عواملی همچون هنجارهای گروهی، ساختار
سازمانی، عدالت سازمانی و فرهنگ سازمانی به عنوان متغیرهای زمینهای، جهت توسعه و
شهروندان، مورد شناسایی واقع شدهاند. فرهنگ سازمانی موضوعی است که به تازگی در
دانش مدیریت و در قلمرو رفتار سازمانی راه یافته است. به دنبال نظریات و تحقیقات
جدید در مدیریت، فرهنگ سازمانی دارای اهمیت روزافزونی شده و یکی از مباحث اصلی و
کانونی مدیریت را تشکیل داده است اگرچه مطالعه تفاوت فرهنگی در بین گروهها و جوامع،
مساله نسبی بودن فرهنگ را مطرح میکند. نسبی بودن فرهنگ به این نکته تاکید دارد که
هیچ فرهنگی، ملاک مطلقی برای قضاوت کردن در مورد فرهنگ دیگر از نظر بدبودن و یا خوب
بودن آن ندارد. با این حال هر فرهنگی میتواند و باید در مورد عملکرد خودش قضاوت
کند چون اعضای آن هم عامل و هم شاهد آن هستند. پس با توجه به اهمیت رفتارهای
شهروندی و همچنین نقش فرهنگ سازمانی در کنترل رفتار کارکنان، رفتارهای شهروندی رفته
رفته با پیشرفت جوامع توجه به مباحث رفتار شهروندی قوت یافت تا آنجا که در دهههای
اخیر مقالات بسیاری در رشته های مختلف پیرامون این موضوع به نگارش در آمده
است.
1. مقدمه
از اوائل دهه 1980 فرهنگهای
سازمانی یا شرکتی موضوع اصلی روز بوده است. در آن زمان ادبیات مدیریت شروع به گسترش
کرد و اعضای یک سازمان یاد گرفتند که چگونه فکر کنند، چگونه احساس داشته باشند و
چگونه عمل کنند. فرهنگ شرکت مفهومی کل نگر دارد که میتواند آنچه را که بر
داراییهای مالی آن شرکت در طی یک دوره 5ساله خواهد گذشت پیشبینی کند. براساس
(هافستند 1998) فرهنگ یک نرم افزار ذهنی است شبیه به برنامههای کامپیوتری که
رفتار را کنترل میکند. فرهنگ را نمیشود هدایت کرد. فرهنگ و سازمان اشاره به آن
عناصری از گروه دارد که بیشترین ثبات و کمترین انعطاف پذیری و تغییر دارد. فرهنگ
نتیجه یک فرآیند پیچیده یادگیری گروهی است که تنها تا حدی تاثیر رفتار رهبر قرار می
گیرد(ادگار شاین 2003) . برخی از پژوهشگران چنین استدلال میکنند که در برخی
حوزههای معین مدیریتی، تحمل پذیری بیشتر موجب کارایی بیشتر خواهد شد. (دیویس و
دیویدسن و پاسکال و آتوس 2001 و پیترز 2004) با پیدایش شهر، ضمن نمایان شدن
مفهوم شهروند اصول و معیارهای شهروندها، حقوق و رفتار شهروندی رفته رفته شکل
گرفت.
باسمه تعالی